Vaarwel OHSAS 18001

OHSAS 18001 nu echt het einde

Op zaterdag 11 september 2021, is de OHSAS 18001 definitief komen te vervallen. Deze veelgebruikte veiligheidsmanagementsysteemnorm werd in 1999 wereldwijd geïntroduceerd en geaccepteerd als eerste norm voor veiligheidsmanagement. In maart 2018 werd na een kleine twintig jaar de nieuwe en internationale norm ISO 45001 als opvolger geïntroduceerd. Na een overgangsperiode van 3 jaar en een extra uitstel van enkele maanden is het nu toch echt definitief. Het tijdperk OHSAS 18001 is beëindigd.

Het begin van OHSAS18001

Vanwege de vraag vanuit de wereld naar een wereldwijd aanvaard veiligheidsmanagementsysteem, is in de jaren negentig, door het ‘British Standards Institution’ (BIS) een norm ontwikkeld die internationaal werd erkend. Dit deed het BIS in nauwe samenwerking met andere standaardorganisaties, certificatieorganisaties en gespecialiseerde consultancies. Doordat de certificatie instellingen die bij OHSAS betrokken zijn ongeveer 80% van de wereldmarkt in handen had, kon de OHSAS eenvoudig naar voren worden geschoven als hét veiligheidssysteem van de toekomst.

Vraag naar vernieuwing

In de 20 jaar daarna is de wereld, ook op het gebied van Arbo en veiligheid en normen, flink veranderd. Zo zijn er wereldwijd tal van lokale initiatieven bijgekomen, waarbij veiligheid ook een onderdeel vormt. Voorbeelden hiervan zijn de VCA en VCU in Nederland, maar ook elders in de wereld zijn er systemen, normen en certificeringen die alleen regionaal gelden. Daarbovenop komt dat OHSAS 18001 inmiddels sterk is verouderd en dat het verlangen naar een nieuw systeem groter en groter werd. Een nieuw en flexibeler systeem dat past bij de huidige tijd, dat zich kan door ontwikkelen en tegelijkertijd ook aansluiting vindt bij andere managementsystemen.

Komst van ISO 45001

In maart 2018 werd de compleet nieuwe en internationale norm ISO 45001 geïntroduceerd. Deze nieuwste norm voor Gezond en Veilig Werken (G&VW) vervangt in een overgangsperiode van 3 jaar de OHSAS 18001. In eerste instantie was de OHSAS 18001 nog geldig tot maart 2021, maar vanwege de corona is deze datum verlengt tot 11 september 2021. Afgelopen weekend is deze datum verstreken en hebben we definitief afscheid genomen van de OHSAS 18001.

Verschillen tussen OHSAS 18001 en ISO 45001

Tussen de komst van OHSAS 18001 en de komst van ISO 45001 zit bijna 20 jaar. Er is dus het nodige veranderd om de nieuwe managementnorm beter bij de huidige tijd aan te sluiten. De meest in het oog springende verschillen zijn:

  • De nieuwe ISO 45001 is opgebouwd volgens de High Level Structure (HLS), wat ook is gedaan bij de kwaliteitssystemen ISO 9001 en ISO 14001. De HLS heeft o.a. als voordeel dat het eenvoudiger wordt de verschillende normeringen binnen een organisatie te combineren en te integreren.
  • Leiderschap en betrokkenheid moet aantoonbaar worden uitgedragen. Leidinggevenden hebben een gedeelde verantwoordelijkheid in de zaken die geregeld moeten worden, zoals de eisen uit de norm implementeren. Daarmee heeft de ISO 45001 norm een strategischer karakter ten opzichte van de OHSAS 18001
  • Aandacht verschuiving van trainingsbehoeften naar competenties. Daar waar bij de OHSAS enkel een trainingsverplichting gold, verwacht men binnen de ISO 45001 een bewijs van competentie. Het moet aantoonbaar zijn dat iedereen competent is om de taken en verantwoordelijkheden uit te voeren.
  • Het begrip “worker” wordt geïntroduceerd. De werknemer staat centraal en zodoende is input van de werknemer belangrijk. Om die reden wordt er van een organisatie verwacht dat zij werknemers betrekken door middel van consultatie en participatie.
  • De ISO 45001 is een meer risico gestuurde manier van werken. Doelen voor veiligheid en gezondheid moeten afgestemd worden op de specifieke gevaren, risico’s en kansen in de organisatie. Uitgangspunt daarbij is dat deze voor elke branche en elke organisatie verschillend zijn. Het doel is om risicobronnen zoveel mogelijk weg te nemen. Hoe u dit doet, hangt af van de risico’s én de situatie.
  •  Aandacht voor de organisatiecultuur binnen de nieuwe norm. De bedrijfscultuur t.a.v. Gezond en veilig werken is iets waar meer waarde aan moet worden toegekend.

Meer weten over ISO45001 voor uw organisatie?

Met de ISO 45001 certificering zorgt u dat u als organisatie systematisch werkt aan een veilige en gezonde werkomgeving van uw medewerkers. Een onderdeel van deze norm is dat wijzigingen in wet- en regelgeving met betrekking tot veiligheid, worden bijgehouden en het beleid hierop wordt aangepast. Net als veiligheid staat ook wet- en regelgeving echter nooit stil. U kunt de veiligheid van uw medewerkers dus alleen garanderen als u meegaat in deze veranderingen.

Borger & Burghouts kan u hier volledig bij van dienst zijn met bijvoorbeeld het opstellen van een register van eisen in Pharius. Dagelijks worden deze wijzigingen bijgewerkt en maandelijks rapporteert Borger & Burghouts de wijzigingen en impact voor uw organisatie. Volledig digitaal en overal inzichtelijk.

We kunnen u natuurlijk ook helpen bij de implementatie van de norm ISO 45001 binnen uw organisatie. Of een audit afnemen op de werking van het managementsysteem.

Jeffrey Mittendorff - Adviseur HSE